İlk Çağlarda ve Antik Dönemde Eğitim

Eğitim, insanlığın varoluşundan beri süre gelen bir olgu olmak ile birlikte disiplinler-arası bir bilimdir. Peki ama nedir eğitim? Öğretim ile aralarında ne gibi bir ilişki ve farklar vardır? Eğitimi daha iyi anlayabilmek için sanıyorum bu soruların yanıtlarını bulmak gerekir.

Eğitim yaşam boyu devam eden bir süreç olup her yerde ve her an gelişir. Eğitim, her türlü bilgi deneyim ve öğrenmeyi kapsar, Kitle iletişim araçları, anne-baba, arkadaş vasıtasıyla eğitim gerçekleşir. J.J. Rousseau’ya göre ise eğitim 3 yolla gerçekleşir; 1-) Kişinin kendini gözlemlemesi ve bu yolla çıkarımlarda bulunması 2-) Kişinin doğayı gözlemlemesi 3-) Kişinin diğer insanları ve toplumu gözlemlemesi

Öğretim ise zaman ve mekan yönünden kapsamı dar, süreli ve kesintilidir. Belirli bir yaş grubu ve dönem ile sınırlıdır. Planlı ve programlıdır. Öğrenme yaşantılarının eğitsel olması esastır.(egitimkafe.com/16.12.17)

Özetlemek gerekirse eğitim, öğretimi kapsar ve öğretim genel anlamda eğitimin amacıdır.

İlk çağlarda eğitim denilince akla Mısır, Çin ve Yunan kültürleri ve eğitim sistemleri gelir. Coğrafi konum, sosyo-kültürel yapı, dönemlerinin sosyal ve siyasal olguları eğitim sistemlerindeki değişimlere neden olan en  temel faktörler olarak göze çarpmaktadır.

Mısır medeniyetinin oluşmasında Mısır’ın coğrafi konumunun oldukça büyük bir etkisi vardır. Mısır, tarıma dayalı bir toplumdan oluşmaktaydı. Bu yüzden Nil Nehri’nin  taşması ve çekilmesi astronomi ve meteoroloji bilimlerinin gelişmesini sağlamıştır. Yine suların taşmasından ötürü tarlaların sınırlarının ortadan kalkması ile doğan anlaşmazlıkların önlenmesi için hukuk bilimi; kuraklık zamanlarında ise tarlaları sulayabilmek için açılan kanallar topoğrafya bilimini doğurmuştur.(Koçer,1980)

Çin’de devlet ve toplum mekanizması diğer toplumlara göre çok daha önce kurulmuş olduğundan eğitim sistemleri ve anlayışları bu çerçevede şekillenmiştir. Doğu felsefesi ile batı felsefesi arasındaki en temel farkta yine bu olguya dayanmaktadır. Çin eğitiminde göze çarpan en  önemli  özellik eğitimin toplumun örf ve adetlerine göre  şekillenmiş olmasıdır.

Yunanistan’ın en önemli özelliği site devletlerinden oluşmasıdır. En önemli iki site devleti olan Sparta ve Atina eğitim sisteminde iki ana model ortaya çıkarmıştır.(Aytaç,1998)  Atina insan odaklı bir eğitim verirken Sparta devlet odaklı bir eğitim vermekteydi. Bu farkın ortaya çıkmasındaki en önemli etken devletlerin konumları ve bunun getirmiş olduğu siyasi farklılıklardır. Sparta, konum itibariyle -herhangi bir savaş durumunda-saldırıya daha açık olduğundan eğitim sistemi devlet odaklı gelişmiştir. Atina ise daha güvenli bir konumda kaldığından eğitim sistemi insan odaklı gelişmiştir.

Görüldüğü üzere eğitim oldukça dinamik bir yapıya sahip olup tarihsel süreç boyunca ortaya çıkan her değişime göre yeniden şekillenmiş ve sonrasında da toplumu/bireyi şekillendirmiştir. 

Posted in Education Technologies & Innovation, Innovation, Technology and Advancements and tagged , .